Mea To'ona'i o le Limu
Aotelega Aotelega
E nonofo limu lanumoana-lanumeamata i vai matala e pei o vaituloto, vaitafe, ma sami. O nisi taimi e ta'ua i latou o cyanobacteria. Latou te gaosia se mea e ta'ua o le toxin o le limu po'o le cyanotoxin. O le toxin o se mea e mafai ona fa'ama'i tigaina ai se tagata. O sina vaega itiiti o le toxin o le limu e masani lava ma e le afaina ai. O nisi taimi e mafai ona vave tele lo latou tuputupu a'e ma faia ai se fuga o limu. E mafai ona tupu lenei mea pe afai e tele le susulu o le la, pe afai e matua mafanafana pe afai e tele atu mea latou te 'ai e alu i totonu o le vai. E masani ona siaki e le SFPUC le tele o limu lanumoana-lanumeamata o lo'o i totonu o a tatou vaituloto. Matou te fa'aeteete e taofi le fuga o limu mai le ulufale atu i le sapalai o le vai inu. E mafai ona e a'oa'o atili e uiga i mea oona o limu i luga o lenei itulau uepi.
O a Mea Toxin mai le Algal?
O mea oona o le limu, e ta'ua fo'i o cyanotoxins, o se vaega o mea fa'alenatura e gaosia e cyanobacteria, e ta'ua fo'i o le limu lanumoana-lanumeamata. O le limu lanumoana-lanumeamata o siama photosynthetic ia e maua i tulaga maualalo i vai fou ma vai o le sami. E ui o tulaga maualalo o le limu lanumoana-lanumeamata e masani ai, ae o le tele o le tuputupu a'e o le cyanobacteria e mafai ona tupu i nisi o tulaga o le siosiomaga, e pei o le tele o mea'ai, le tele o le susulu o le la, ma le vevela o le tau. O mea oona o le limu e masani ona iloa i Kalefonia o microcystins ma anatoxin-a.
E fa'apefea ona a'afia se tasi i mea oona o le limu?
O le a'afia i mea oona o le limu e masani ona tupu mai i le foloina po'o le mānavaina o mea oona ua fa'a'aisa i totonu o vai fa'afiafia. E seasea ona maua ni cyanotoxins i vai inu ona o faiga fa'amamāina.
O a ni tulaga lamatia o mea oona o le limu?
E mafai ona i ai ni aafiaga oona eseese mai mea oona o le limu e fuafua i le ituaiga o mea oona, ma le maualuga ma le umi o le a'afiaga. O aafiaga tau soifua maloloina mai le a'afiaga i mea oona o le limu i le vai inu e aofia ai le gastroenteritis, ma le faaleagaina o le ate ma fatuga'o. O aafiaga leaga tau soifua maloloina, e seasea tupu, ua lipotia mai i isi mea mai mea oona o le limu i le vai inu e feso'ota'i ma le fuga o limu i totonu o vaipuna vai. Peita'i, e ui o nisi taimi e iai mea oona o le limu i totonu o vaipuna SFPUC, E le'i iloa lava ni mea oona o le limu i vai inu matou te tu'uina atu ona o auala e togafitia ai e le SFPUC..

O le Fa'atanoa o Calaveras ma limu lanumoana-lanumeamata i luga o le fogaeleele.
E fa'apefea ona ou fa'aitiitia le ono a'afia i mea oona o le limu?
Vai Fa'afiafia:
E mafai e tagata ona faʻaitiitia le ono aʻafia i mea oona o le limu e ala i le ʻaua neʻi ʻaʻau i vai e tele ai limu (e pei o le vai lanumeamata) ma ʻaua neʻi faʻatagaina fagafao e ʻaʻau pe inu vai o loʻo iai faʻailoga o le tuputupu aʻe o limu. O le Vaituloto o Merced o le vaituloto faʻafiafia e naʻo le pau lea e umia e le SFPUC. Ia gauaʻi atu i faʻailoga fautuaina o loʻo faʻapipiʻiina i tafatafa o le Vaituloto o Merced. E le gata i lea, faʻamolemole asiasi i le Polokalama fautuaga mo mea oona o le limu a le Setete o Kalefonia mo vai faafiafia o fea pou na aʻafia ai vai (e aofia ai le Vaituloto o Merced).
Vai inu:
E seasea ona iai ni mea oona o limu i vai inu e tu'uina atu e kamupani eletise auā o le togafitiga lelei o le a aveese ai mea oona o limu. O lo'o iai i le SFPUC ni puna vai lelei ma ni faiga fa'aonaponei mo togafitiga. E le'i iloa lava e le SFPUC ni mea oona o limu i vai inu ua uma ona togafitia.
E FA'APEFEA ONA TALI ATU E FA'ATONUGA A LE FETERALE MA LE SETETE I MEA OONA O LE ALIMU I LE VAI INU?
I le taimi nei, e leai ni tulaga fa'atonuina a le feterale po'o le setete e fa'atonutonu ai mea oona o le limu i totonu o faiga vai a le malo, peita'i, i le 2015, na tu'uina atu ai e le United States Environmental Protection Agency (USEPA) ni fautuaga tau soifua maloloina o le vai inu (HAs) mo mea oona e lua o le limu, o le microcystins ma le cylindrospermopsin. O le HA mo microcystins e 0.3 ug/L (micrograms i le lita) mo tamaiti ma le 1.6 ug/L i le lita mo isi ma le HA mo cylindrospermopsin e 0.7 ug/L mo tamaiti ma le 3.0 ug/L mo isi. O nei fautuaga a le USEPA e fa'atatau i vai inu ua uma ona togafitia, ae le o le vai mata o le tane vai e le'i togafitia.
O le Tulafono e le’i Fa’atonutonuina ai le Mata’ituina o Mea Fa’aleagaina (UCMR 4) a le USEPA na fa’atonuina ai kamupani eletise e mata’ituina vai inu ua uma ona togafitia mo mea oona o limu i le va o le 2018 i le 2020. Na fa’amae’aina e le SFPUC le mata’ituina o le UCMR 4 e mana’omia i le 2018 ma e leai ni mea oona o limu na maua.
I le 2022, na faʻatuina ai e Kalefonia ni tulaga faʻasilasilaga mo mea oona o le limu nei: o le 4.0 ug/L (puʻupuʻu; e oʻo atu i le 1 masina) ma le 8.0 ug/L (matuitui; e oʻo atu i le 1 aso) mo le anatoxin-a, 0.3 ug/L (puʻupuʻu; e oʻo atu i le 3 masina) ma le 3.0 ug/L (matuitui; e oʻo atu i le 1 aso) mo le cylindrospermopsin, 0.03 ug/L (puʻupuʻu; e oʻo atu i le 3 masina) ma le 3.0 ug/L (matuitui; e oʻo atu i le 1 aso) mo microcystins, ma le 0.5 ug/L (matuitui; e oʻo atu i le 1 aso) mo saxitoxins. E tusa ai ma le Tulafono o le Soifua Maloloina ma le Saogalemu a Kalefonia, Vaega 116455, afai e sili atu le maualuga o faʻasilasilaga, e manaʻomia ona faʻasilasila le pulega o eria o loʻo tautua i ai le vai.
Siakiina o Mea Oona o le Limu e le SFPUC
E masani ona mata'ituina e le SFPUC le maualuga o limu lanumoana lanumeamata i ona vai puna ma fa'atino ni fuafuaga e fa'aitiitia ai le a'afiaga o le fuga o limu i le sapalai o le vai inu. E mafai e kamupani eletise ona pulea le tele o mea oona o limu i vai inu e fa'aaoga ai ni auala eseese, e aofia ai le aveeseina o le vai mai le loloto o le tane e itiiti ai limu, sui mo sina taimi i se isi punaoa vai, fa'aogaina o togafitiga i tane e pulea ai le fuga o limu, fa'aaoga vaila'au fa'amama e pei o le ozone po'o le chlorine i le taimi o togafitiga, po'o le aveeseina o mea oona i le kalapona fa'agaoioia.
I le fa’aopoopoga i le mata’ituina o le UCMR 4, ua faia fo’i e le SFPUC le mata’ituina o mea oona o le limu i fa’atanoa ma fale togafitiga talu mai le 2007 ma i se faiga masani talu mai le 2015. O le mata’ituina o le Hetch Hetchy Reservoir mama a le SFPUC i le Yosemite National Park ua fa’aalia ai e matua itiiti lava pe leai fo’i ni limu lanumoana-lanumeamata ma mea oona o le limu. Mo fa’atanoa i East ma West Bay a le SFPUC, e mata’ituina e le SFPUC microcystins i vaiaso ta’itasi i vaiaso ta’itasi ma le mata’ituina fa’alekuata o le cylindrospermopsin, anatoxin-a, ma le saxitoxin. Ua iloa le Microcystins e o’o atu i le 23 μg/L e lata ane i le fogā’ele’ele o le Calaveras Reservoir i le East Bay, ma e masani ona tumutumu i masina o le tautoulu. E masani ona le iloa Microcystins i vai loloto e fa’aaogaina e fale togafitia, ma e le’i iloa lava microcystins i vai inu ua togafitia. E leai ni mea ua iloa o le anatoxin-a, cylindrospermospin ma le saxotoxin. Na fa'aopoopoina e le SFPUC le pauta kaponi fa'agaoioia (PAC) i le 2018 ma ua fa'amoemoe e fa'aopoopoina le togafitiga o le ozone i le 2029 mo sapalai o le vai i East Bay. E le maua limu ma mea oona o le limu i le vai i lalo o le eleele.
O se aotelega o le mataituina o mea oona o le limu e le SFPUC o loʻo tuʻuina atu i le Lipoti Faʻafouga o le Alualu i Luma a le SFPUC o Mea Faʻaleagaina o Faʻalavelave Tutupu Faʻafuaseʻi (CEC) 2025. E mafai ona tuʻuina atu se kopi o lenei lipoti pe a talosagaina e ala i le imeli. quality@sfwater.org.

Limu lanumoana-lanumeamata Microcystis mai le Calaveras Reservoir, e pei ona vaaia i le microscope (A. Irons, SFPUC, 2015)
PUNAOA A TAGATA FA'ATAU: FA'ATONUGA/SOIFUA MALOLOINA
- SFPUC: Lipoti Faaletausaga o le Tulaga Lelei o le Vai
- SFPUC: Itūlau Upega Tafaʻilagi e uiga i Mea Faʻaleagaina o Popolega Fou
- Komiti Fa'afoe o Punaoa Vai a le Setete (SWRCB): Cyanobacteria ma Cyanotoxins i Vai Inur
- Fono a le Pulega o le Tulaga Lelei o le Vai a Kalefonia: Fa'afanua o le Lipoti o Mea Tutupu a le HAB
- SWRCB: Polokalama o le Fua o Limu Fa'aleagaina i Vai Magalo ma le Vaitafe (FHAB)
- Ofisa o le Puipuiga o le Siosiomaga a Amerika: Puleaina o Cyanotoxins i totonu o Faiga o Vai Inu a le Malo
- CDC: Fa'atupuina o Limu Matautia - Fa'ama'i e Fesoota'i ma
Matou te Tautino Atu i le Tulaga Lelei: O matou tagata tomai faapitoa i vailaau, tagata tomai faapitoa ma tagata asiasi ua lava le aʻoaʻoina e mataituina pea le vai matou te tautua atu—i totonu o la matou faiga atoa, i aso uma o le tausaga. Mo nisi faamatalaga ma meafaitino, faamolemole asiasi i le sfwater.org/quality. Mo fesili e uiga i LAU vai, faamolemole valaau le 311. E mafai foi ona e asiasi i le 311.org.
Aokuso 2026