Naegleria Fowleri ma le Vai Inu
Aotelega Aotelega
E iai se faʻamaʻi e seasea tupu e taʻua o le PAM e mafai ona oti ai. E mafua mai i se meaola laʻitiiti e taʻua o le amoeba. E masani ona maua tagata i lenei faʻamaʻi mai le aau i le vai mafanafana ua pisia i lena amoeba ma e alu aʻe le vai i o latou isu. E toetoe lava a le maua e tagata i Kalefonia lenei faʻamaʻi. E saogalemu a matou vai inu aua e sau mai punaoa mama ma masani. Matou te togafitia foʻi le vai aʻo leʻi tuʻuina i totonu o a matou paipa. O lenei itulau uepi e tuʻuina atu ai faʻamatalaga e uiga i le aloese mai le faʻamaʻi.
O le ā le Naegleria Fowleri ma o fea e maua ai?
O le N. fowleri o le mafuaʻaga lea o le Primary Amebic Meningoencephalitis (PAM), o se faʻamaʻi e seasea tupu ae e oti ai. O se amoeba (meaola e tasi le sela) e maua i vai fou e pei o vaituloto, vaitafe, ma vai vevela. Ua maua foʻi le meaola i vai mafanafana e tafe mai i faiga faʻapisinisi, vaitaʻele e itiiti pe leai foʻi se chlorination, ma masini faʻavevela vai. E ola lelei le N. fowleri i vevela mafanafana e oʻo atu i le 115°F ma e mafai ona ola mo ni vaitaimi pupuu i vevela maualuluga.
E fa'apefea ona a'afia se tasi i le Naegleria Fowleri?
E masani ona a'afia i le N. fowleri auā e maua i le Iunaite Setete i vai mafanafana; peita'i, e seasea lava ona a'afia i le N. fowleri. E na'o le taimi e ulufale ai le vai ua pisia i le N. fowleri i le isu e mafai ona a'afia ai oe. O gaoioiga e ono a'afia ai se tasi i le N. fowleri o le maulu po'o le 'a'au i vai mafanafana e pei o vaituloto, vaituloto, vaitafe, ma vai vevela po'o vaita'ele e le'i tausia lelei ma e le'i lava le chlorine. O isi a'afiaga, e ui e seasea, ae na tutupu i le taimi o le fufuluina o le sinus mo le soifua maloloina po'o faiga fa'alelotu.
E fa'apefea ona ou fa'aitiitia le ono a'afia i le Naegleria Fowleri mai le vai paipa?
E ui e seāseā lava ona ola le Naegleria fowleri i vai ua uma ona fa'amamāina e sapalaiina mai kamupani vai, ae atonu e iai ni tulaga i totonu o paipa o fale po'o fale tetele e mafai ona lagolagoina ai le tuputupu a'e o le N. fowleri.
E na'o ni nai mataupu e seasea maua ma fa'amaumauina o le Naegleria fowleri e feso'ota'i ma gaoioiga e aofia ai le fa'amamaina o le isu ma sinuses mo sauniga fa'alesoifua maloloina po'o le fa'atofuina o le ulu i le vai. O masini e fufulu ai isu e pei o le "Neti Pot" ma isi e tatau ona fa'aaogaina lelei e fa'aitiitia ai le lamatiaga o fa'ama'i pipisi.
Ua fautuaina e le CDC le faʻatinoina o se tasi o faiga nei pe a fufuluina le sinus:
- Fa'aaoga le vai ua fa'apuna mo le 1 minute ona tu'u lea e fa'amālūlū,
- Faaaoga se faamama e faitauina “NSF 53” po o le “NSF 58” po o se faamama e 1 micron pe laititi ifo le pu, pe
- Fa'aaoga le vai fa'amamāina pe vai mama
Mo nisi fa'atonuga auiliili, fa'amolemole taga'i i le taiala mai le Nofoaga Autu mo le Puleaina o Faama'i
O a ni tulaga lamatia o le aafia i le Naegleria Fowleri?
E tupu le fa'ama'i pipisi o le N. fowleri pe a ulufale le amoeba i le isu ma iu ai ina o'o atu i le ogatotonu o le tino ma i'u ai ina maua le PAM. O le vaitaimi e fa'atupu ai le siama o le N. fowleri e 1-8 aso talu ona maua i le siama ma fa'aalia ai ni fa'ailoga e aofia ai le tiga o le ulu, fiva, ma'alili, ma'i pipili, ma le fenumiai. A maua se tasi i le PAM, e seasea lava ona ola.
I le va o le 1962 ma le 2024, e 167 mataupu o le PAM na lipotia mai i le Iunaite Setete, ma le averesi o le 2.7 mataupu i le tausaga. O le mataupu mulimuli na lipotia mai i Kalefonia o le 2021 lea na aafia ai se tamaititi a o aau i se vaituloto. E 10 mataupu na lipotia mai i le taimi nei mo le PAM i Kalefonia talu mai le 1962.
E mafai ona maua nisi faʻamatalaga e uiga i le mataupu mulimuli a Kalefonia iinei: apnews.com/article/lifestyle-health-california-e1458c332a82e7615753bb534825e116
O le ā le tali atu a le au pulega a le Feterale ma le Setete i le Naegleria Fowleri i le vai inu?
I le taimi nei, e leai ni tulaga fa'atonuina a le feterale po'o Kalefonia e fa'atonutonu ai le N. fowleri i totonu o faiga vai a le malo. Peita'i, ua aofia e le USEPA le N. fowleri i lana Lisi o Sui Tauva Fa'aleagaina 5 (CCL 5) mo Mea Fa'aleagaina o Maikorosi (Novema 14, 2022), o se lisi lea ua tu'ufa'atasia e le USEPA mo gaioiga fa'atonutonu e ono faia i le lumana'i.
Lamatiaga o le Fa'ama'i i le Vai Inu a le SFPUC e uiga i le Naegleria Fowleri
E matuā maualalo lava le ono a'afia ai o le N. fowleri i le vai inu a le SFPUC ona o le fa'aaogaina o le tele o pa puipui: puipuiga o le vaipuna, fa'amamāina o sapalai i le lotoifale, tele o vaila'au e tineia ai siama, puleaina o feso'ota'iga fa'alava ma le tafe mai o le vai, faiga tumama i taimi o malologa tetele ma galuega faufale, ma isi mea fa'apena. Peita'i, o le amoeba ua manatu o se mea e sili ona taua ona o le taua tele i le soifua maloloina i se tulaga lautele ma mataupu tetele talu ai nei.
E taula’i ma le fa’aeteete le SFPUC i atugaluga fou o le tulaga lelei o le vai e ala i le auai i poloketi su’esu’ega a le atunu’u, pe a fa’ailoa mai.
Ina ia maua se kopi o le Lipoti o Mea e Fa'aleagaina ai Atunu'u Fou o le 2025, fa'amolemole fa'afeso'ota'i matou i le info@sfwater.org.

Fa'ailoga lapata'i o le N. fowleri.

N. fowleri, e pei ona vaaia i le maikolosikope. (Nofoaga Autu mo le Puleaina o Faama'i a Amerika).

Neti ipu.
Punaoa mo Tagata Faʻatau: Tulafono Faʻatonutonu/Soifua Maloloina
- Ofisa e Puipuia le Siosiomaga: Lisi o Mea Fa'aleagaina 5 Mea Fa'aleagaina o Mea Maikoropi
- Nofoaga Faʻamaʻi mo Faʻamaʻi: Naegleria fowleri ma Faiga o Vai a le Malo
- Nofoaga Faʻamaʻi mo Faʻamaʻi: Fa'ama'i pipisi o le Naegleria fowleri
- Asosi o Galuega Tau Vai a Amerika: Mataupu i luga o le Naegleria fowleri
- Naegleria fowleri: Pathogenesis, Su'esu'ega ma Filifiliga Togafitiga
Matou te Tautino i le Tulaga Lelei
E mata'ituina pea e le matou au vaila'au, tagata tomai fa'apitoa ma tagata asiasi le vai matou te tu'uina atu—i totonu o la matou faiga atoa, i aso uma o le tausaga. Mo nisi fa'amatalaga ma meafaitino, fa'amolemole asiasi i le sfpuc.gov/waterquality.
Mo ni fesili e uiga i LAU vai, fa'amolemole vala'au le 311. E mafai fo'i ona e asiasi i le sf311.org.
Tesema 2025