PFAS ma le Vai Inu
Aotelega Aotelega
Atonu na e faʻalogo i se vaega o vailaʻau e taʻua o le PFAS. E teteʻe i le vevela, vai ma le suāuu. Sa faʻaaogaina le PFAS i le tele o oloa faʻatau ma oloa gaosi ae na faʻaitiitia i le 20 tausaga talu ai. E mafai e le PFAS ona ulufale i le vai i lalo o le eleele poʻo luga o le fogaeleele e lata ane i fale gaosi oloa na gaosia pe faʻaaogaina ai. E mafai foʻi ona maua le PFAS e lata ane i le mea na faʻaaogaina ai mo le tineia o afi. O faʻataʻitaʻiga o nofoaga e pei o malaevaalele, nofoaga o le militeri ma fale gaosi suauʻu. O suʻega i le vai inu a San Francisco e leʻi maua ai se PFAS. E mafai ona e aʻoaʻo atili e uiga i le PFAS i luga o lenei itulau.
O a PFAS?
O mea e fa'aaogā mo le per- ma le polyfluoroalkyl (PFAS) o se vaega o vaila'au fa'aola fa'apitoa e tete'e i le vevela, vai, ma le suāu'u ma ua fa'aaogaina lautele i oloa fa'atau ma oloa tau alamanuia, fa'apea fo'i ma le tali atu i afi fa'afuase'i. E silia ma le 15,000 mea fa'aputuga PFAS ua fa'aaogaina o se ufiufi o luga, puipuiga, surfactant, po'o isi fa'amoemoega. O PFAS e lua e sili ona tele le gaosiga o le perfluorooctanoic acid (PFOA) ma le perfluorooctane sulfonic acid (PFOS).
Sa fa'aaogaina le PFOA i le gaosiga o oloa fa'atau e pei o le Teflon (e pei o le polytetrafluoroethylene). O le PFOS o le mea autu lea i le Scotchgard (puipuiga o ie) ma le tele o vaila'au e tete'e ai ila. I le Iunaite Setete, sa fa'aitiitia le fa'aaogaina o le PFOA ma le PFOS i le amataga o le 2000, peita'i, e le faigofie ona pala ma e tumau pea i le siosiomaga. E le gata i lea, o lo'o gaosia pea le PFOA ma le PFOS i fafo ma e mafai ona fa'aulufale mai i le Iunaite Setete i oloa fa'atau e pei o kapeta, lavalava, afifiina, ie mo fale, ma mea kuka e le pipii.
E le gata i lea, o loʻo gaosia pea le PFOA ma le PFOS i fafo ma e mafai ona faʻaulufale mai i totonu o le Iunaite Setete i oloa faʻatau e pei o kapeta, lavalava, afifiina, ie mo le fale, ma mea kuka e le pipii.

E faʻapefea ona aʻafia se tasi i le PFAS?
E mafai ona aʻafia tagata i le PFAS e ala i meaʻai, lea e mafai ona pisia i le PFAS e ala i le eleele poʻo le vai ua pisia e faʻaaogaina e toto ai meaʻai, afifiina o meaʻai o loʻo i ai le PFAS, poʻo masini e faʻaaogaina i le taimi o le gaosiga o meaʻai. E le gata i lea, o nisi meaʻai e pei o iʻa, aano o manu, fuamoa, ma laulaau faisua atonu e iai le PFAS mai le faʻaputuina o meaola ma le mitiia o fua (State Water Resources Control Board [SWRCB], 2019). E mafai foʻi ona aʻafia tagata i le PFAS mai oloa faʻapisinisi ua togafitia i le PFAS mo uiga e le pipii, teteʻe i ila, poʻo le teteʻe i le vai. O faʻataʻitaʻiga e aofia ai ulo ma apa, kapeta, ma lavalava e teteʻe i le vai. E le gata i lea, o tagata e galulue i se fale gaosi oloa e iai le PFAS e mafai ona aʻafia i ai.
i nei vailaʻau i nisi o nofoaga faigaluega pe mai le ea ua pisia (EPA, 2018).
O le tele o le fa'aleagaina o le PFAS i sapalai o vai inu e mafua mai i se nofoaga patino ma e feso'ota'i ma le gaosiga o fale gaosi oloa po'o nofoaga e lafoa'i ai otaota. O puna'oa ua iloa o le fa'aleagaina o le PFAS e aofia ai: vai i lalo o le eleele ma vai i luga o le eleele i lalo o nofoaga gaosi oloa sa gaosia ai vaila'au PFAS, ma vai i lalo o le eleele e lata ane i nofoaga na fa'aaogaina ai foam e tineia ai afi o lo'o i ai le PFAS (e pei o malae va'alele, nofoaga o le militeri, po'o fale fa'amama suau'u).
E faʻapefea ona ou faʻaitiitia le ono aʻafia i le PFAS
E le'i maua ni vaila'au o le PFAS i su'ega a le San Francisco Public Utilities Commission (SFPUC) i vai inu a San Francisco. Talu mai le 2012, ua mae'a le lima ta'amilosaga o su'ega o le PFAS. E leai ni mea e afaina ai le PFAS na maua.
E tusa ai ma le Ofisa mo Mea Toxic Substances and Disease Registry (ATSDR), afai e sili atu le PFAS i le vai inu i le EPA Lifetime Health Advisory, e tatau ona fa'aaoga isi puna vai mo le inu ma le saunia o mea'ai. E tusa ai ma ta'iala a le ATSDR, o isi auala e 'alofia ai le a'afia i le PFAS e aofia ai: siakiina o fa'ailoga oloa a tagata fa'atau mo le PFAS ma siakiina fautuaga mo i'a i vai e te fagogota ai.

Afai e maua le PFAS i le vai inu, e iai se togafitiga e mafai ona aveese ai le PFAS?
E tusa ai ma le EPA, afai e maua PFAS i le vai inu, e mafai ona aveese e ala i le tele o tekinolosi e aofia ai le activated carbon, ion exchange, ma le reverse osmosis. O nei auala togafitiga e mafai ona faʻaaogaina e se kamupani i se fale togafitiga poʻo tagata faʻatau o le faiga vai i fale taʻitasi poʻo fale (tagai i le itulau uepi a le EPA: epa.gov/pfas).

Siakiina o le PFAS i le Sapalai o Vaiinu i San Francisco e le SFPUC
Ua faia e le SFPUC le galuega mata'ituina o le PFAS i ana sapalai vai inu talu mai le 2012. E lima taamilosaga o le mata'ituina ua mae'a e aofia ai mea nei:
- Mata'ituina muamua o le 6 PFAS mo se iloiloga o le su'esu'ega o mea fa'aleagaina a le SFPUC ua tula'i mai ai popolega (CEC) i le 2012.
- O le Tulafono lona 3 a le EPA e Mata'ituina ai Mea Fa'aleagaina e le'i Fa'atonutonuina (UCMR 3) mo le 6 PFAS i le 2013.
- Uluai taamilosaga o le mataituina fa'apitoa o le 18 PFAS fa'atasi ai ma se metotia fou ma fa'aleleia (EPA Method 537.1) i le 2019.
- Taamilosaga lona lua o le mataituina fa'apitoa o le 25 PFAS i le 2020.
- O le Tulafono lona 5 a le EPA e Mata'ituina ai Mea Fa'aleagaina e le'i Fa'atonutonuina (UCMR 5) mo le 29 PFAS i le 2023.
E mafai ona maua i'uga o le PFAS mai ta'amilosaga muamua e fa o le mata'ituina i le Lipoti Fa'ai'u a le SFPUC 2022 CEC iinei: sfpuc.gov/sites/default/files/documents/SFPUC_2022_Final_ Report_CECs.pdf. O i'uga uma o le PFAS e aofia ai ma le UCMR 5 sa i lalo ifo o tapula'a na maua i le taimi o le mata'ituina.
O a ni lamatiaga?
Ua faʻaalia i suʻesuʻega e mafai ona faʻaputu ma tumau le PFAS i le tino mo se taimi umi ma o le tele o le aʻafia i le PFAS e ono oʻo atu ai i ni aʻafiaga leaga i le soifua maloloina. E tusa ai ma le Centers for Disease Control and Prevention (CDC), e ono fesoasoani le PFAS i le faʻaitiitia o le fanautama, suiga o hormones, faʻateleina o le cholesterol, faʻavaivaia o le tali atu o le tino puipuia, faʻateleina o le lamatiaga o le kanesa, ma le tuai o le tuputupu aʻe ma le aʻoaʻoina o pepe ma tamaiti. I le tele o suʻesuʻega a le atunuʻu, na maua ai le PFOA ma le PFOS i le toto o toetoe lava o tagata uma na faia suʻega. Peitaʻi, ua maua e le CDC o le maualuga o le PFOA ma le PFOS i le toto o tagata nonofo i Amerika talu mai le 1999 (CDC, 2019).

E faʻapefea ona tali atu Pulega Faʻafeterale ma le Setete i le PFAS i le Vai Inu?
Ia Aperila 2024, na faʻatuina ai e le EPA le maualuga o le faʻaleagaina (MCLs) mo le PFOA ma le PFOS i le 4.0 vaega i le tiliona (ppt) taʻitasi, ma mo le perfluorononanoic acid (PFNA), Perfluorohexane sulfonate (PFHxS), ma le Hexafluoropropylene oxide dimer acid (HFPO-DA) i le 10 ppt taʻitasi. E le gata i lea, na faʻalauiloa e le EPA se auala e faʻailoa ai le lamatiaga (HI) mo faʻafefiloi vailaʻau e aofia ai le lua pe sili atu o le PFNA, PFHxS, HFPO-DA, ma le PFBS, ma faʻatulaga ai le MCL tuʻufaʻatasi i le tau e leai se iunite o le 1. O nei tulafono faatonutonu e mafai ona suia. E mafai ona maua nisi faʻamatalaga e uiga i le HI iinei: epa.gov/system/files/documents/2024-04/pfas-npdwr_fact-sheet_hazard-index_4.8.24.pdf
Ua fa'atuina e Kalefonia le Tulaga Fa'asilasilaga mo le PFOA e 4.0 ppt, PFOS e 4.0 ppt, PFBS e 500 ppt, PFHxA e 1.0 ppt, ma le PFHxS e 3 ppt. E tusa ai ma le Tulafono o le Soifua Maloloina ma le Saogalemu a Kalefonia, Vaega 116455, afai e sili atu i le Tulaga Fa'asilasilaga, e mana'omia ona fa'asilasila le pulega o vaega o lo'o tautua i ai le vai. Ia Aperila 2024, na fa'amaonia ai e le Ofisa o le Iloiloga o Lamatiaga o le Soifua Maloloina o le Siosiomaga (OEHHA) a Kalefonia le sini tau soifua maloloina lautele (PHG) mo le PFOA e 0.007 ppt ma le PFOS e 1.0 ppt. O le PHG e le o se tulaga fa'atonutonu ma e le mafai ona fa'amalosia. Peita'i, o le PHG e avea ma fa'avae mo le SWRCB e fa'atuina ai le tulaga fa'atonuina o le vai inu talafeagai pe a uma ona iloiloina le gafatia fa'apitoa ma le tamaoaiga. E mafai ona maua nisi fa'amatalaga e uiga i nei PHG iinei: oehha.ca.gov/water/report/perfluorooctanoic-acid-pfoa-and-perfluorooctane-sulfonic-acid-pfos-drinking-water
Punaoa mo Tagata Faʻatau: Tulafono Faʻatonutonu/Soifua Maloloina
- CDC ma le ATSDR. PFAS ma Lou Soifua Maloloina
- SWRCB.2024. PFAS
- EPA. Fa'amatalaga o le PFAS
Matou te Tautino i le Tulaga Lelei
E mata'ituina pea e le matou au vaila'au, tagata tomai fa'apitoa ma tagata asiasi le vai matou te tu'uina atu—i totonu o la matou faiga atoa, i aso uma o le tausaga. Mo nisi fa'amatalaga ma meafaitino, fa'amolemole asiasi i le sfpuc.gov/waterquality.
Mo ni fesili e uiga i LAU vai, fa'amolemole vala'au le 311. E mafai fo'i ona e asiasi i le sf311.org.
Tesema 2025