PFAS ma Suavai otaota
Per- ma polyfluoroalkyl substances o vailaʻau na faia e tagata ua faʻateleina i le lalolagi atoa ma tino o tagata ona o lo latou faʻaogaina lautele i tagata faʻatau ma oloa gaosi oloa. O nei vailaʻau e masani ona taʻua o le PFAS. E ta'ua fo'i o “kemikolo e fa'avavau” ona e malepe lemu. O suʻesuʻega e fesoʻotaʻi ma maualuga maualuga o le faʻaalia o le PFAS ma aʻafiaga leaga o le soifua maloloina.
O le SFPUC o se vai, eletise, ma suavai leaga. O le SFPUC e iai le maua PFAS i le vai inu a San Francisco.
I luga o le vai otaota, PFAS mai fale, pisinisi, ma fale ofisa o loʻo i ai i le suavai leaga e tafe atu i totonu o le matou alavai. E le gaosia e le SFPUC pe fa'aopoopoina le PFAS ile suavai leaga i so'o se auala. Ua matou maua le maualalo o le PFAS i San Francisco otaota vai - maualalo ifo nai lo mea o loʻo maua i le tele o oloa faʻatau i aso uma ma e oʻo lava i le pefu o fale.
O le PFAS o se faʻafitauli faʻaagafesootai e tatau ona foʻia i le puna e ala i le faʻatonutonuina o le faʻaogaina o nei vailaʻau i le gaosiga. E fautuaina e le SFPUC tulafono e pulea nei vailaʻau i le puna e ala i gaioiga e pei o tusi lagolago ma le auai i faʻalapotopotoga e pei o le Kalefonia Asosi o Ofisa Tumama. O lenei mafutaga e ta'ita'ia le tele o taumafaiga a le setete i tulafono fa'atonutonu puna'oa.
Faitau atili mai a matou fesili masani i lalo.
Fesili e Masani ona Fesiligia
-
O le a le PFAS, e lauiloa foi o le "Forever Chemicals"?
Per- ma polyfluoroalkyl substances, poʻo le PFAS, o se vaega o vailaʻau faʻasolosolo faʻasolosolo e faʻasaʻo i le vevela, vai, ma le suauu. Ua faʻaaogaina lautele i oloa faʻatau ma fale gaosi oloa, faʻapea foʻi ma le tali atu i afi faʻafuaseʻi. E sili atu i le 15,000 PFAS faʻapipiʻi ua faʻaaogaina e fai ma faʻapipiʻi luga, puipuia, poʻo isi faʻamoemoega. O suʻesuʻega ua faʻaalia e mafai e le PFAS ona faʻaputu ma tumau i totonu o le tino mo ni taimi uumi ma o le maualuga o le faʻaalia i le PFAS e ono oʻo atu ai i aʻafiaga leaga o le soifua maloloina. E tusa ai ma le Centers for Disease Control and Prevention, e mafai e le PFAS ona saofagā i le faʻaitiitia o le fausiaina, suiga o le hormonal, faʻateleina o le cholesterol, faʻavaivaia le tali atu o le tino, faʻateleina le lamatiaga o le kanesa, ma le tuputupu aʻe ma le tuai o aʻoaʻoga i pepe ma tamaiti.
O le PFAS e lua o loʻo i ai le maualuga o le gaosiga o le gaosiga o le perfluorooctanoic acid, poʻo le PFOA, ma le perfluorooctane sulfonic acid, lea e lauiloa foi o le PFOS. PFOA sa fa'aogaina i le gaosiga o oloa fa'atau e pei o Teflon. O le PFOS o le mea autu lea i le puipuiga o le ie Scotchgard ma le tele o mea e faʻafefe ai pisia. I totonu o le Iunaite Setete, PFOA ma PFOS na faʻaumatia i le amataga o le 2000s; ae ui i lea, e le faigofie ona malepe ma tumau pea i le siosiomaga. E le gata i lea, o le PFOA ma le PFOS o loʻo gaosia pea faʻavaomalo ma e mafai ona faʻaulufale mai i totonu o le Iunaite Setete i oloa faʻatau e pei o, kapeta, lavalava, afifiina, ie fale, ma meaʻai kuka e le o ni laau. I le tele o su'esu'ega a le atunu'u, na maua ai le PFOA ma le PFOS i le toto o le toetoe o tagata uma na fa'ata'ita'iina. Peitai, ua maua e le Centers for Disease Control and Prevention o le maualuga o le toto o le PFOA ma le PFOS o loʻo faʻaititia pea i tagata US talu mai le 1999.
-
Ua maua e le SFPUC le PFAS i San Francisco vai inu?
Leai. O su'ega a le Komisi o Fa'atonu a le Malo o San Francisco i luga o le vai inu a San Francisco e le'i iloa ai so'o se fa'aputuga PFAS. Talu mai le 2012, e lima taamilosaga o suʻega PFAS ua maeʻa. Leai se PFAS fa'aleagaina na maua. Aoao atili mai lenei PFAS ma le vai inu Pepa Fa'amatalaga.
-
Ua maua e le SFPUC le PFAS i le vai otaota o San Francisco?
Ioe. O le PFAS mai fale, pisinisi, ma fale o ofisa o loʻo i ai i le suavai leaga e tafe atu i totonu o le matou alavai. O le SFPUC e le gaosia pe faʻaopoopo le PFAS i soʻo se auala. Ua matou mauaina le maualalo o le PFAS i San Francisco otaota vai - maualalo ifo nai lo mea o loʻo maua i le tele o oloa faʻatau i aso uma ma e oʻo lava i le pefu o fale. Ua matou mauaina le PFAS i San Francisco o loʻo aʻafia ai (le suavai leaga e ulu atu i totonu o matou fale togafitiga), otaota (le vai togafitia e lafo i San Francisco Bay poʻo le Vasa Pasefika), ma biosolids (o vailaʻau ua togafitia e toe faʻaaogaina e fai ma fetilaisa).
-
O a faʻapogai o le PFAS i San Francisco otaota otaota?
A Suesuega a le San Francisco Estuary Institute na maua ai o le tele o le PFAS e maua e le SFPUC i a tatou fale togafitiga e sau mai fale o tagata, ma o nisi e sau mai pisinisi ma fale ofisa. A Iunivesite o Kalefonia Irvine suʻesuʻega na maua ai o tagamea, mimi, ta'ele, ma feces o le sao sili lea o le PFAS i le suavai otaota o se aiga. E atagia mai ai le iai o le PFAS i lavalava (tamea) ma totonu o tino o tagata (urine, taʻele, feces) ona o le i ai o le PFAS i le tele o oloa faʻatau.
-
O le a le mea o loʻo faia e le SFPUC e faʻafesoʻotaʻi ai le PFAS ile suavai leaga?
Ole puna ole PFAS ile suavai leaga ole faʻaaogaina faifaipea o le tele o nei vailaʻau e tagata gaosi oloa. O le mea lea e tatau ona foia ai le mataupu: e ala i le puleaina o le faʻaogaina o nei vailaʻau i le puna. O le mana'omia o le suavai leaga e foia ai le mataupu a le PFAS e aunoa ma le fa'ailoaina o le puna o le fa'afitauli o lona uiga o le fai atu i tagata e totogi fua faatatau e fa'amauina le pili mo se fa'afitauli na faia e le au gaosi a'o fa'ataga le au gaosi oloa e fa'aauauina a latou polofiti mai ai. E lagolagoina e le SFPUC tulafono e pulea ai punaoa e ala i gaioiga e pei o tusi lagolago ma le auai i faʻalapotopotoga e pei o le Kalefonia Asosi o Ofisa Tumama. O lenei mafutaga e ta'ita'ia le tele o taumafaiga a le setete i tulafono fa'atonutonu puna'oa. O le tulafono lenei ua pasia talu ai nei:
- AB 652 (Friedman 2021) faʻasa PFAS i oloa a tamaiti
- AB 1817 (Ting 2022) fa'asa PFAS i 'ie
- AB 2771 (Friedman 2022) faʻasa PFAS i mea teuteu
- AB 1200 (Ting 2021) fa'asa le PFAS ile afifiina o mea'ai
- SB 1044 (Allen 2020) faʻasaina le PFAS i le faʻafefe afi ma nisi meafaigaluega
- AB-347 (Ting 2024) Faʻatulagaina se taʻiala faʻamalosia mo tapulaʻa PFAS o loʻo iai ma le lumanaʻi.
- AB-2515 (Papan 2024) fa'asa le PFAS i oloa ma'i masina
I le 2025, e ui lava e le manaʻomia ona faia e tulafono faatonutonu, na amata e le SFPUC suʻega masani o le suavai leaga a San Francisco mo le 40 PFAS faʻapipiʻi. Matou te fa'ata'ita'iina vai leaga, otaota, ma biosolids i Southeast ma Oceanside Togafitiga Fale. Matou te fa'aogaina le US Environmental Protection Agency's Method 1633.
O le tekonolosi e aveese pe faʻaumatia ai le PFAS mai le otaota e le o iai i le taimi nei i le fua talafeagai, aoga, poʻo le tau-lelei e avea ma fofo talafeagai.
-
O popole le SFPUC e uiga i le PFAS i biosolids faʻaaogaina e fai ma faʻalaʻau?
O loʻo mataʻituina e le SFPUC faʻamatalaga e fesoʻotaʻi ma le PFAS i biosolids ma le faʻaogaina o biosolids e fai ma fetilaisa. E oʻo mai i le taimi nei, o lenei faʻamatalaga e le o faʻaalia ai o le faiga e le saogalemu ona o le maualuga o le PFAS na maua i San Francisco biosolids ma le auala latou te i ai. fa'aaoga e fai ma fetilaisa i fa'ato'aga Kalefonia i Matu. O le tele o isi setete ua setiina le 20 vaega i le piliona e fai ma faʻailoga mo tulaga o le PFOA ma le PFOS (o ituaiga e lua e sili ona taatele o PFAS, vaʻai i le fesili muamua) i biosolids lea e manaʻomia ai gaioiga e faʻaitiitia ai le maualuga. O le maualuga o le PFOA ma le PFOS o loʻo maua i San Francisco biosolids o loʻo tumau i lalo ifo o lenei tulaga, e pei ona faʻaalia e le kalafi o loʻo i lalo (faʻamatalaga o loʻo tuʻuina mai e mai le suʻega lata mai i le 2025).

San Francisco biosolids e faʻaaogaina e totō ai laau mo fafaga lafumanu i faʻatoʻaga Kalefonia i Matu. A Iunivesite o Kalefonia Davis suʻesuʻega i nei tulaga na iloa ai e leʻi aveina e laʻau le PFAS mai le biosolids.
O le faʻaaogaina o biosolids e fai ma fetilaisa e maua ai le tele o faʻamanuiaga tau le siosiomaga:
- E suitulaga i fetilaisa synthetic chemical, lea e fa'aleagaina ai le siosiomaga e gaosia.
- E sili atu le fa'aogaina o fetilaisa synthetic i tulaga o le tuputupu a'e o la'au.
- E fa'atuputeleina ai mea fa'ale'ele'ele ma fa'amama le kaponi mai le ea, fesoasoani e fa'aitiitia suiga o le tau.
- E fa'atuputeleina ai le vai i le eleele, o lona uiga e itiiti le vai e mana'omia e fa'asusu ai fua o fa'ato'aga.
- E fa'aleleia ai le soifua maloloina o 'ele'ele, fesoasoani e fa'asaoina le lelei o le palapala ma puipuia ai vaega o le pa'u o le palapala, e pei o le Dust Bowl o le 1930s.
Afai e le toe fa'aaogaina le biosolids i San Francisco e fai ma fetilaisa, e tatau ona tanu i le lapisi. Ole mea lea ole a fa'atupuina ai le tele o kasa methane, ose kasa fa'atosina malosi e fa'ateteleina ai suiga ole tau. O le a fa'afete'ena'i ai fo'i le fa'amoemoe o tulafono a le setete o lo'o i ai nei e fa'atatau i le fa'aitiitia o le aofa'i o mea fa'aola o lo'o alu i uta.
O le fa'aogaina o le biosolids e fai ma fa'ato'aga fa'afouina ose faiga fa'atulafonoina e le feterale ma le setete o Kalefonia ma fa'amaonia e le US Environmental Protection Agency, le US Department of Agriculture, ma le Food and Drug Administration, fa'apea ma fa'alapotopotoga fa'aitulagi ma fa'alotoifale. I le taimi nei, e leʻi tuʻuina atu e le EPA poʻo le malo o Kalefonia ni tulafono faatonutonu e uiga i le maualuga o le PFAS i biosolids. E pei ona taʻua, o tulaga i San Francisco biosolids o loʻo tumau pea i lalo ole tulaga faʻatulagaina e isi setete.
Ia Ianuari 2025, na tuʻuina atu ai e le EPA se faʻataʻitaʻiga o suʻesuʻega o lamatiaga mo le PFOS ma le PFOA i biosolids. Ole su'esu'ega o lamatiaga e le fa'atuina ni tulafono fou. O lo'o fa'ailoa mai e mafai ona feso'ota'i fa'alavelave fa'alesoifua maloloina ma tulaga maualalo o le PFOS ma le PFOA i biosolids, ae o le su'esu'ega na fa'aogaina ai se fa'ata'ita'iga o le fa'aogaina o fanua biosolid e sili atu le malosi nai lo le mea o lo'o faia i Kalefonia i Matu. Afai e fa'amaonia e le EPA po'o le Setete o Kalefonia fa'aopoopo tulafono fa'aopoopo o biosolids e fa'amaonia, o le a faia e le SFPUC lana vaega e ausia so'o se tulaga fou. Matou te fa'amaoni pea e galulue fa'atasi ma fa'atonu, alamanuia, ma o matou nu'u e su'e ni fofo 'anoa e puipuia ai le soifua maloloina lautele ma le si'osi'omaga a'o lagolagoina se lumana'i gafataulimaina. -
O fea e mafai ona ou aʻoaʻo atili ai e uiga i le PFAS ma Suavai otaota?
- Le California Association of Clean Water Agencies PFAS pepa fa'amatalaga
- Le National Association of Clean Water Agencies biosolids webpage
- Le US EPA PFAS itulau
- Le California Water Resources Control Board PFAS itulau itulau
- Baywise webpage - PFAS: Le Malo Fa'asalalau
- PFAS Central webpage (e aofia ai PFAS-leai se ta'iala o oloa)
- Bay Area Biosolids Coalition
-
E mafai faapefea ona ou fesoasoani o se tagata faatau?
I le avea ai ma tagata faʻatau, e mafai ona e aloese mai le faʻaaogaina o oloa e iai le PFAS, pei o mea nei:
- Lafu timu - Filifili oloa e leai se PFAS, uʻamea mamafa, PVC, ma phthalate.
- Mea'ai e alu ai - Aloese mai le fa'aaogaina o lenei oloa aua e masani ona iai le PFAS ma mafaufau e aumai au lava koneteina.
- Scotchguard - Aloese mai le faʻaaogaina o lenei oloa.
- La'au fola ma mea fa'amamā – Su'i i filifiliga e leai ni vaila'au ma 'alofia le fa'atauina o kapeta e fa'asusuina i mea fa'afefete.
- Microwave popcorn taga - Aloese mai le faʻaaogaina o lenei oloa aua e masani ona iai le PFAS ma faʻaaoga se pusa tioata microwavable ma se tapuni.
- Floss nifo – Filifili mea e fai i le iego ma ga'o masani po'o le silika.
- Ta'avale ta'avale / fa'ailo - Aloese mai le fa'aaogaina o lenei oloa aua e masani ona iai le PFAS.
- Kapeta – Aloese mai oloa e fai mai e pisipisia, vai, po'o le suau'u se'i vagana ua fai mai le gaosi oloa e leai se fluorine.
- Ie meaafale – Filifili oloa e aunoa ma ni pa'u e tete'e pisia.
- Mea teuteu – Filifili oloa e le o iai ni mea e pei ole Fluor, Fluoro, poo le PTFE.
- Mea kuka e le pipii ma mea e kuka ai - Aloese mai le fa'aaogaina o lenei oloa. Fa'aeteete i oloa e fai mai e PFOS po'o le PFOA e leai se totogi; e mafai ona iai ni mea e suitulaga tutusa. Fa'aaoga mea kuka u'amea ma u'amea u'amea ma sipuni laupapa ma spatulas nai lo.
- Ski wax - Aloese mai le faʻaaogaina o lenei oloa aua e masani ona iai le PFAS.