Mataala mataala

Afai o lo'o e feagai ma se vai, eletise, po'o se paipa fa'alavelave fa'afuase'i po'o se fa'afitauli tautua vala'au le matou telefoni 24-itula i le 3-1-1 po'o le (415) 701-2311 mai fafo SF pe saini i le sf311.org. Aoao atili pe toe iloilo mataala auaunaga malosi.
vai

I totonu o Igoa ma Tala i Tua atu o le Faiga o Vai a le SFPUC

O le igoa o le Hetch Hetchy Reservoir e sau mai le igoa o tagata Miwok, o se vaega o tagata Amerika Moni sa nonofo i Kalefonia tutotonu.
  • Ameli Hunt

E amata igoa uma i se mea. Mo se faʻataʻitaʻiga, pe na e mafaufau pe aisea ua faaigoa ai le Harry Tracy Water Treatment Plant ia Harry Tracy, pe na faʻapefea ona iʻu isi nofoaga o le San Francisco Public Utilities Commission (SFPUC) i suafa o loʻo tatou faʻaaogaina i aso nei? I tua atu o nofoaga taʻitasi o loʻo i ai se tala. O le suʻesuʻeina o nei igoa e maua ai se vaaiga tulaga ese i tagata, nofoaga, ma mea na tutupu na faʻatulagaina ai faiga vai ma le eletise a le SFPUC. Seʻi o tatou vaʻavaʻai totoʻa i le mea na afua mai ai nisi o nei igoa.  

 

Nofoaga e Togafitia ai Tesla
Atonu e fesili se tasi, pe iai se sootaga o le Tesla Treatment Facility ma Tesla i Fremont? Se’i o tatou fa’asa’oina le mea moni: e le feso’ota’i ia mea e lua. Ua faaigoa le nofoaga i le Tesla Coal Mine fa’asolopito, lea na fa’agaoioia lata ane i le pe tusa ma le 150 tausaga talu ai. Na fuafua e le tagata fai pisinisi na fa’avaeina le maina e sapalai le malala ma gaosia le eletise mo San Francisco, ma na ia faaigoaina le nofoaga e fa’aaloalo ai i le saienitisi o Nikola Tesla. E ui ina tapunia le maina, ae na tumau pea le igoa, ma o lo’o ta’ua pea le eria o lo’o siomia ai o Tesla.

Pa o O'ShaughnessyO le O'Shaugnessy Dam ua faaigoaina i le inisinia sili o le Aai o lē na tofia i ai le sailia o se sapalai vai faatuatuaina ina ua mavae le mafuie ma le afi i le 1906.
Ina ua amata ona saili e taitai o San Francisco se sapalai vai faatuatuaina ina ua mavae le mafuiʻe ma le afi i le 1906, sa latou manaʻomia se lima mautu e pulea. O lena galuega na paʻū ia Michael M. O'Shaughnessy, le inisinia sili o le Aai. I lalo o lana taitaiga, na tulaʻi mai ai se pa tele i le Mauga maotua o Sierra Nevada. I le taimi na maeʻa ai i le 1923, na lagona e le au fau fale e tatau ona sili atu le taua o le fale nai lo na o se igoa aoga. Sa latou finau e tauaveina le igoa o O'Shaughnessy, ma tautino atu o lana vaaiga mamao ma le finafinau na mafai ai ona faia le galuega. O aso nei, o mataua uma e tafe mai le Pa o O'Shaughnessy o loʻo tauaveina pea le talatuu o le inisinia o loʻo tauaveina lona igoa.  

Faatanoa Hetch Hetchy 
A o le’i avea ma puna vai o San Francisco, sa masani ona ta’ua le Vanu o Hetch Hetchy o le “Yosemite laitiiti” ona o ona papa maualuluga e pei o papa granite, afu, ma laufanua. O le igoa lava ia e sau mai tagata Miwok na nonofo i Kalefonia tutotonu. O le upu Miwok “Hetchetci” o lo’o fa’amatalaina ai vao ma fatu e ‘ai na ola ai ma seleseleina e augatupulaga o nu’u moni na nonofo i le vanu, a o le’i tula’i mai vae o le au su’esu’e ma inisinia i lona fola.

Ina ua fausia le Pa o O'Shaughnessy ma tapunia le vanu i le amataga o le seneturi lona 20, sa tumau pea le igoa tuai o le vaituloto o loo i tua atu o le “Hetch Hetchy.” 

O le Falegaosimea Moni e Fa'amamā ai le Vai o Harry Tracy ua faaigoa i se pule sili ona lelei o le tulaga lelei o le vai sa galue i le SFPUC mai le 1937-1985. Falegaosimea e Togafitia ai Harry Tracy 
O le tala autū i tua atu o le nofoaga i le 1972, o le igoa muamua lea o le San Andreas Water Treatment Plant. I le 1994, na toe faaigoaina ai e faamamaluina ai le Pule Sili o le Tulaga Lelei o le Vai o Harry W. Tracy, o lē sa galue i le SFPUC mai le 1937 seia oo i lona maliu i le 1985. O Harry Tracy o se inisinia sivili ma se supavaisa mo le Spring Valley Water Company, o lē na fesoasoani i le atiina ae o le faiga vai i San Francisco i le amataga. E faamamaluina e le laau ana sao i atinae tau vai i le itulagi ma mulimuli ane tuufaatasia i totonu o le fesoʻotaʻiga a le SFPUC.

O lenei la, o se isi fa'amatalaga o mea na tutupu - pe o se tala fatu atoa pe o se tala fa'asolopito o le taulaga, matou te tu'uina atu ia te oe e filifili. I tua i le amataga o le 1900, sa i ai se tagata sola pepelo e igoa ia Harry Tracy. E ui lava e le gata o ia o le ituaiga tagata faomea na faoa faletupe - ae na ia faoa fo'i tala fou, ma tamo'e mai Oregon i Kalefonia ma le tulafono o lo'o mulimuli mai ia te ia.  

E tusa ai ma le tala fatu, o le Harry Tracy Water Treatment Plant na faaigoa i lenei tagata solitulafono lauiloa sa fiafia tele i le vai o San Francisco. O lea la, o le tagata solitulafono po o le pule o le lelei o le vai? Ua tatou iloa le tala moni ae o le a tatou faasino atu foi, e pei ona saunoa ai le tusitala lauiloa o Shakespeare, o se nofoaga e faamama ai vai (po o se rosa) i soo se isi lava igoa e manogi pea lava.